Voor betonproducenten zijn planning en kwaliteit nauw met elkaar verbonden. Een product kan pas op het juiste moment worden gemaakt en geleverd als de benodigde mensen, materialen, machines en mallen beschikbaar zijn én de vereiste controles op tijd kunnen plaatsvinden.
Dat vraagt om overzicht. Niet alleen over wat er op de planning staat, maar ook over de omstandigheden waaronder een product gemaakt kan worden. En over wat er gebeurt als die omstandigheden veranderen.
Een planning is afhankelijk van meer dan machinecapaciteit
Een vrije plek op een productielijn betekent nog niet automatisch dat een productieorder kan starten. De juiste mal moet beschikbaar en geschikt zijn. Grondstoffen en eventuele wapening of andere onderdelen moeten klaarstaan. En medewerkers moeten de voorbereiding, productie en controles kunnen uitvoeren.
Ook de volgorde waarin producten worden gemaakt, is van belang. Het reinigen, ombouwen en instellen van een mal vraagt tijd. Wordt die tijd onvoldoende meegenomen, dan kan een planning op papier haalbaar lijken terwijl de volgende order in de praktijk te laat start.
Daarnaast is betonproductie afhankelijk van processtappen die je niet zomaar kunt overslaan. Denk aan het voorbereiden van de mal, het storten, het verharden, het ontkisten en de controles die bij het product horen. Wanneer een van die stappen meer tijd vraagt, werkt dat door naar de beschikbaarheid van de mal en de volgende productieorder.
De uitdaging is om al die afhankelijkheden zichtbaar te maken, zodat de planning aansluit op wat er werkelijk mogelijk is.
De toestand van een mal beïnvloedt ook de kwaliteit
Mallen zijn een belangrijk bedrijfsmiddel voor betonproducenten. Ze bepalen niet alleen welke producten je kunt maken, maar hebben ook invloed op de beschikbare capaciteit en de kwaliteit van het eindresultaat.
Een beschadiging of slijtage kan bijvoorbeeld leiden tot afwijkingen aan het product. Daarom wil je weten hoe vaak een mal is gebruikt, wanneer onderhoud nodig is en of de mal nog geschikt is voor productie.
Stel dat een mal normaal gesproken tien producten per slag oplevert. Door een beschadiging kan een deel tijdelijk niet worden gebruikt en zijn er nog acht actieve posities beschikbaar. De productie kan mogelijk doorgaan, maar er zijn meer slagen nodig om dezelfde hoeveelheid te maken. Dat heeft gevolgen voor de productieduur en dus voor de planning.
Als die informatie niet bekend is bij de planner, ontstaat het risico dat de order te kort wordt ingepland. Omgekeerd helpt inzicht in de toestand van de mal om onderhoud eerder mee te nemen en een alternatief te zoeken.
Kwaliteitsborging begint vóór de productie
Kwaliteit controleren nadat een product is gemaakt, is belangrijk. Maar kwaliteitsborging begint al eerder. Is de juiste tekening beschikbaar? Zijn de benodigde materialen aanwezig? Is de mal geschikt en gereinigd? En zijn de vereiste controles en verantwoordelijkheden duidelijk?
Welke controles nodig zijn, verschilt per product en toepassing. Bij constructieve prefab betonelementen verwijzen beoordelingsrichtlijnen bijvoorbeeld naar Criteria 73. Daarin staat een schema voor interne kwaliteitsbewaking dat beschrijft welke controles een producent uitvoert, hoe en hoe vaak. Welke eisen voor een bedrijf gelden, hangt af van de producten en de relevante beoordelingsrichtlijnen.
Voor de planning betekent dit dat controles en eventuele herstelwerkzaamheden onderdeel moeten zijn van het proces. Wanneer voor een product een beoordeling of vrijgave nodig is, moet daar tijd en capaciteit voor beschikbaar zijn. Anders komt die stap onder druk te staan zodra de planning uitloopt.
Ook wijzigingen vragen aandacht. Wordt een andere mal ingezet of verschuift een order naar een andere productielijn? Dan moet duidelijk zijn of de nieuwe situatie past bij de productspecificaties en werkafspraken.
Wat gebeurt er als de planning verandert?
Een klant vraagt om een eerdere levering. Tegelijk meldt de werkvloer dat een matrijs extra onderhoud nodig heeft. De planner moet bepalen welke orders kunnen verschuiven en welke consequenties dat heeft.
Daarbij spelen meerdere vragen:
Is er een andere geschikte combinatie van mal en machine?
Levert die combinatie dezelfde hoeveelheid per uur op?
Zijn de materialen en medewerkers op het nieuwe moment beschikbaar?
Kunnen de benodigde controles nog op tijd plaatsvinden?
Welke andere leverafspraken komen mogelijk onder druk?
Wanneer deze informatie verspreid is over verschillende bestanden of vooral bij medewerkers in het hoofd zit, kost het tijd om de gevolgen te overzien. Een wijziging kan dan op één plek worden opgelost, terwijl verderop in het proces een nieuw knelpunt ontstaat.
Een gedeeld overzicht helpt om planning, productie en kwaliteit samen te laten beoordelen wat een wijziging betekent. Zo wordt sneller duidelijk welke keuze uitvoerbaar is en waarover met de klant moet worden afgestemd.
Van malgegevens naar een realistische productieplanning
Blisss ontwikkelde Beton+ als uitbreiding op Microsoft Dynamics 365 Business Central. Daarmee kunnen betonbedrijven onder meer gegevens over hun mallen vastleggen en gebruiken binnen het productieproces.
Op de malkaart zijn bijvoorbeeld de locatie, de eigenaar, het totale aantal caviteiten en het aantal actieve caviteiten vast te leggen. Ook kan een mal worden geblokkeerd, met een reden waarom deze niet gebruikt mag worden. Dat helpt om te voorkomen dat een ongeschikte mal ongemerkt in productie wordt ingezet.
Daarnaast kan het aantal geproduceerde cycli worden bijgehouden. Een waarschuwingsaantal geeft een indicatie wanneer onderhoud in beeld komt. Ook is een maximaal aantal cycli vast te leggen. Bij het boeken van productie-output kan bij overschrijding een melding verschijnen; in de gedemonstreerde inrichting kan die melding handmatig worden genegeerd. Dat maakt het belangrijk om ook organisatorisch af te spreken wie zo’n afwijking beoordeelt en opvolgt.
Beton+ biedt daarnaast ruimte om verschillende combinaties van mallen en machines vast te leggen. Per combinatie kunnen onder meer de insteltijd, taktijd en productie per uur verschillen. Zo wordt zichtbaar waarom een alternatief wel mogelijk is, maar meer productietijd kan vragen.
Grafisch overzicht helpt bij het maken van keuzes
Naast Business Central en Beton+ heeft Blisss een eigen grafische planning ontwikkeld die daarop aansluit. Een visueel overzicht helpt planners om productieorders in samenhang te bekijken en met collega’s te bespreken waar ruimte of druk ontstaat.
De waarde daarvan zit in de verbinding tussen het overzicht en de onderliggende productiegegevens. Als een andere mal-machinecombinatie een lagere productie per uur oplevert, moet die afweging ook terugkomen in de verwachte planning. Zo kunnen medewerkers beter beoordelen wat een wijziging betekent voor de beschikbare capaciteit en leverdatum.
Hoe de grafische planning en de registratie van kwaliteitsinformatie het beste worden ingericht, hangt af van het productieproces en de informatiebehoefte van het bedrijf. De demo laat vooral het malbeheer en de koppeling met het bewerkingsplan zien. Voor specifieke kwaliteitsregistraties, controles en vrijgaven is het daarom belangrijk om per situatie te bekijken welke inrichting of eventuele aanvullende oplossing nodig is.
Meer grip op planning én kwaliteit
Een betrouwbare planning houdt rekening met de manier waarop producten daadwerkelijk worden gemaakt. Daar horen ook onderhoud, controles en de gevolgen van afwijkingen bij.
Begin daarom bij een herkenbaar knelpunt. Welke informatie komt vaak te laat bij de planner? Wanneer veroorzaakt de beschikbaarheid van een mal problemen? En op welke momenten staat een controle onder druk door een naderende leverdatum?
Door die vragen samen met planning, productie en kwaliteit te beantwoorden, wordt duidelijk waar betere informatie en werkafspraken het verschil kunnen maken. Dat helpt om veranderingen beter op te vangen en klanten realistischer te informeren.
Benieuwd hoe jouw betonbedrijf meer grip kan krijgen op productieplanning en malbeheer? Blisss denkt graag met je mee over de inzet van Business Central, Beton+ en de grafische planning.